Plöturnar gerðar uppJæja, Rjóminn hefur birt árslistann. Hér er minn með kommentum:
Vonbrigði ársins:
The Fiery Furnaces - Rehearsing My ChoirFriedberger-systkinin hafa eitthvað misskilið þetta. Það er ekki nóg að vera bara nýjungagjarn og artí - það verður að vera eitthvað bitastætt innihald líka. Rehearsing My Choir skortir allt slíkt og er stórkostlega misheppnuð plata. Maður hefur heyrt þær mun verri, en þarna er bara reynt af svo miklum krafti að skapa eitthvað vitrænt að fallið verður mikið hærra fyrir vikið. Maður vonar bara að þau komist lífs af úr því.
Spenningur ársins:Gnarls Barkley - Gnarls BarkleyCee-Lo og Dangermouse ætla að sprengja á okkur höfuðin með þessu - allt bendir til þess. Cee-Lo hefur aldrei verið í betra formi, búinn að sættast við Goodie Mob og er með afbrigðum hress og sprækur. Dangermouse klífur frægðarfjallið á Ólympíuhraða og pródúsar fyrir annað hvert risanafnið í dag. Ef þetta klikkar verð ég fyrir lífshættulegum vonbrigðum.
Erlendar plötur:13. My Morning Jacket - Z
Það má heyra áhrif frá öllum fjandanum á þessari plötu My Morning Jacket. Flaming Lips, Radiohead, Neil Young, Stooges, Keane/Coldplay-ísk melankólía (lagið "Anytime" er bara Keane lag í MMJ búningi) að ógleymdu reggíinu í langbesta lagi plötunnar, "Off the Record". Það og "Into the Woods" eru einu lögin sem geta staðið stök og óstudd sem merkileg lög - hin þarfnast annarra laga plötunnar umhverfis sig. Sem betur fer búa þau svo vel því þannig virka þau flest algjörlega. Einstakir hlutar eru frekar veikir en saman mynda þeir sterkan heildarsvip sem skilur eftir sig tilfinningar, og það er vel.
12. DangerDoom - The Mouse and the
Mask
Hér eru MF Doom og Dangermouse í fantaformi og gera heilan helling af eldhressum og svölum lögum. "Old School" er eitthvert sprækasta lag í manna minnum þó að það hafi kannski verið eilítið misstaðsett á þessari plötu, sem rétt náði að halda sér á floti og forðast það að láta Adult Swim drekkja sér. Fyrst hún hélt höfðinu upp úr vatninu þá skilar nægilega mikið sér til að maður hrífist með.
11. Whitey - The Light at the End of the Tunnel is a Train
Hver er Whitey? Hann var víst einu sinni í þekktri breskri hljómsveit og neitar að gefa upp hverri. Nú gerir hann ferskt indírokk/elektró mix og er almennt mjög slakur og góður. Hann sparar rósirnar en er styrkur eins og klettur í staðinn. Taktföst lögin koma manni oft á óvart þegar þau verða merkilega ljúf og áferðarfalleg án þess þó að drununum sé fleygt útbyrðis.
10. Thee More Shallows - More Deep
Cuts
Thee More Shallows hafa gert mjög hógværa og flæðandi plötu sem samt er flókin og tiltölulega þungmelt. Þetta er eins og að hlusta á hljómsveit reyna að hvísla en hvísla samt svo hátt og áberandi að það er ómögulegt að leiða það hjá sér. Mörg lögin vekja hálfpartinn hjá manni innilokunarkennd án þess vera nokkurn tíma nálægt því að kæfa mann. Þetta er einhvers konar dynjandi og yfirþyrmandi lágværð.
9. Jamie Lidell - Multiply
Hver hefði trúað því að skjannahvítur Warp-ari gæti haft svona mikla sál?! Jamie Lidell kveikir undir grúvinu í manni með flottum sálarsöng yfir fönkskotnum og Warp-legum lagasmíðum. Hann getur sannarlega sungið af mikilli tilfinningu þótt röddin sé kannski ekki sú óaðfinnanlegasta í bransanum. Svo gæðir hann lögin öll ákveðnum módern sjarma með því að beita ýmsum skemmtilegum útsetningarbrellum. Þetta er kvalití úr ólíklegustu átt.
8. Antony & the Johnsons - I Am a Bird Now
Alveg er það ótrúlegt hvernig er hægt að gera plötu svona fallega og jákvæða en jafnframt svo óþægilega - allt að því óhugnanlega - sorglega. Það er ekki síst rómantísk rödd Antonys sem veldur þessum áhrifum. Rufus Wainwright bregður fyrir í laginu "What Can I Do?" og hljómar þar skuggalega mikið eins og Thom Yorke. Annað er til fyrirmyndar og hæpið að langflestu leyti verðskuldað.
7. Akron/Family -Akron/Family
Akron/Family birtust út úr engu í ár og mixuðu póstrokkáhrifum a'la Tortoise frábærlega við lágstemmt þjóðlagarokk svo úr varð vel heppnuð tilraun í hljóðstúdíum. Epíkin í lok hins átta mínútna langa "Italy" er slík að það kæmi ekki á óvart þótt hennar yrði minnst í kvæðum framtíðar.
Þess ber að geta að þessi plata er ekki það besta sem Akron/Family hefur gefið frá sér á árinu. Þeirra helmingur samstarfsverkefnisins með Angels of Light er enn betri en hluti Angels of Light öllu slakari og heldur þeirri plötu utan þessa lista.
6. Clap Your Hands Say Yeah - Clap Your Hands Say Yeah
Þessi rödd! Alec Ounsworth, ég tilbið þig! Fín plata gerð mjög góð með ólýsanlegum veinum úr barka söngvarans. Þessi maður verður að fá að þenja raddböndin inn á margar plötur árlega héðan í frá - heimurinn þarfnast þess. Lagasmíðarnar eru að mestu flottar og henta Ounsworth, sem skiptir mestu máli. "Details of the War" er eitt af lögum ársins.
5. The New Pornographers - Twin Cinema
Orkupoppið hefur sjaldan verið svona skemmtilegt. AC Newman kann að smíða stórkostlegar melódíur og þegar þær eru fluttar með krafti eins og þeim sem er að finna á Twin Cinema þá er fátt annað hægt en að hafa gaman af. Hljóðfæraleikararnir (og þá sérstaklega trommuleikarinn!) eru á fullri keyrslu allan tímann og halda manni í transi - a.m.k. á meðan maður höndlar partíið. Meirihluti laganna á plötunni hefur singulpótensjal og ég verð líkamlega þreyttur af að hlusta á hana, sem er jákvætt í þessu tilviki.
4. Andrew Bird - The Mysterious Production of Eggs
Vá. Þetta eru poppdittur eins og á að gera þær. Í hverju einasta lagi plötunnar er eitthvað óvenjulegt og flott sem fangar athygli manns. Hér er að finna hefðbundnar, þýðar lagasmíðar sem þó eru allar kryddaðar með nægum tilbrigðum til að úr verði eitthvað ótrúlega merkingarþrungið og fallegt. Andrew Bird sameinar krafta allra áhugaverðustu neó-trúbadoranna í einn án þess að úr verði nokkur óreiða.
3. Eels - Blinking Lights & Other
Revelations
Mark Oliver Everett er einhver hæfileikaríkasti lagahöfundur samtímans. Hann er kannski ekki í sama klassa og Cave og Waits - en hann kemst í þann næsta fyrir neðan. Everett gerir persónulegum upplifunum góð skil sem og heimspekilegum hugleiðingum og býr til einkonar risavaxna 33 laga safnplötu með nýjum lögum - því að platan er hálfgerður þverskurður alls sem hann hefur gert. Og þetta gæti vel verið safnplata frábærs tónlistarmanns - öll lögin eru góð. Vissulega er platan óskaplega löng og lögin mörg hver dálítið keimlík, en ég kvarta ekki. Er hægt að fá of mikið af því góða?
2. Sufjan Stevens - Illinois
Sufjan er hér í fantaformi og slær sjálfum sér við á öllum sviðum - sem er afrek út af fyrir sig. Úr glæsilegum útsetningum Sufjans og frábærum lagasmíðum verður andrúmsloft sem er hálfnapurlegt í allri fegurðinni en samt svo bjartsýnt og uppörvandi að maður tapar sér í eigin höfði. Þessa plötu munu allir fimmtugir menn eiga árið 2030.
1. Edan - Beauty & the Beat
Beauty & the Beat er besta hipphopp plata sem komið hefur út síðan Mos Def og Talib Kweli gáfu út Black Star fyrir sjö árum - ég hika ekkert við að fullyrða það. Edan sækir efnivið í ótrúlegustu tónlist og skapar fyrir vikið stórmerkt verkt sem öllum er hollt að heyra og reyna að skilja. Sækadelían hefur sjaldan verið innleidd jafnvel í nokkra tónlistarstefnu. Hlustið bara á þetta.
Innlendar plötur:8. Emiliana Torrini - Fisherman's Woman
Ægilega ljúf plata, en tragíkin er aldrei langt undan. Emiliana fer sér í engu óðslega en kemur samt öllum þeim skilaboðum til hlustandans sem nauðsyn krefur. Hún gefur stallsystkinum sínum erlendis ekkert erfitt og þótt platan sé ekki uppfull af slögurum þá skilur hún mann ýmist eftir hugsi eða með bros á vör, allt eftir því hversu mikla athygli maður veitir henni.
7. Hjálmar - Hjálmar
Að mestu sterk plata þótt einstaka slakt lag slæðist með. Sumt, t.d. "Til þín", "Geislinn í vatninu" og "Veglig vefjan", er frábært og skipar sér á topp laga Hjálma. Svo finnst þarna lag eins og "Heim á ný" sem er afspyrnu slakt. Þegar á heildina er litið er þetta samt gríðargott. Hjálmar er besta reggísveit Íslands - ég get svo svarið það.
6. Dr. Spock - Dr. Phil
Óttar Proppé og kompaní skila af sér bara nokkuð góðu rytmapönki. Áreitið er umtalsvert og örugglega síst lýjandi fyrir kollinn á manni. Kannski ekki það sem hentar best í spilarann með lestri jólabókanna en fyrir þá sem hafa gaman af að láta krukka í sér og vilja hafa fyrir hlustuninni má hiklaust mæla með Dr. Phil.
5. Trabant - Emotional
Skelfing skítug og útúrsukkuð rokkdiskóplata en þó glittir í einhverja ósvikna einlægni út úr öllum galsanum. Rassi Prump sýnir úr hverju hann er gerður og leysir alla þá orku sem í honum býr úr læðingi. Það, ásamt faglegri spilamennskunni, veldur því að lög eins og "Pump You Up" og "Emotional Meltdown" eru trúverðug og meira en bara einhvers konar glimmersjúsk.
4. Ég - Plata ársins
Æringjarnir í sveitinni Ég hafa þarna gefið frá sér aðra mjög góða plötu. Þeir eru svolitlir pönkarar í sér og það heyrist vel á óreiðunin í músíkinni þeirra sem er kannski hennar helsti sjarmi. Þetta er þó aðallega stórskemmtilegt og frekar súrt gleðipopprokk og ekki skemmir hversu mjög textarnir afhjúpa hressleika liðsmanna. Mér finnst Skemmtileg lög reyndar betri en Plata ársins stendur henni ekki langt að baki.
3. Benni Hemm Hemm - Benni Hemm Hemm
Benni stimplar sig rækilega inn þetta árið með mjög frambærilegu og artí komfortpoppi sem er kannski ekki minna merkilegt fyrir stórar og vel heppnaðar útsetningar en góðar lagasmíðar. Innihaldið er stundum við það að týnast í umfanginu en það sleppur alltaf fyrir horn. Nick Cave virðist hafa sest að á Hawaii í laginu "Fight" og ráðið sér innfætt brassband, "Beygja og beygja" er stórhættulegt heilalím og textinn við "Sumarnótt" er yfirgengilega góður. Benni verður að halda áfram á réttri braut, þá má búast við fleiri flottum plötum fljótlega.
2. Sigur Rós - Takk...
Jamm og já takk. Sigur Rós þarf ekki að gera jafngóða plötu og Ágætis byrjun til að komast á lista eins og þennan. Enda gerðu þeir það ekki - alls ekki. En platan er hins vegar mjög góð og á skilið mikinn lofsaustur, þótt öllu megi ofgera. Jónsi bregður fyrir sig sæljónskunni stöku sinnum og mætti alveg fara að skipta henni alfarið út fyrir alvöru texta. Platan er hlýjandi og þægileg og það er alltaf jákvætt þegar strákarnir keyra kraftinn og lætin aðeins upp fyrir meðallag.
1. Daníel Ágúst - Swallowed a Star
Daníel Ágúst hefur legið undir feldi undanfarin ár við vinnu á þessari plötu og það hefur greinilega skilað árangri. Daníel er orðinn síðhærður og skeggjaður og töff og tónlistarlegur afrakstur er æðislegur. Ég bjóst satt að segja ekki við svona góðu verki frá Daníel en hann sprengdi allar mínar væntingar til heljar og til baka með sínum dásamlegu strengjum og fagmennsku. Tom Waits semi-tribjútið "The Stingray" er magnað og frábært að heyra hvernig Daníel skiptir gítaleik Marcs Ribot út fyrir strengina sem einkenna alla plötuna. Hann gælir við fusion-djass í "Intersection", flottu seiðandi instrúmentallagi og flíkar röddinni í hinu gæsahúðavaldandi "If You Leave Me Now". Það eina sem mig langar að setja út á er vókal-lúppan í laginu "Nobody Else" sem minnir óþægilega á eitthvað með Moby. Að öllu öðru leyti er þetta frábær plata.
Halelúja.